abhilasha

reaching to the sky

শঙ্কৰদেৱৰ তিৰোভাৱ তিথিত

“শ্ৰী শঙ্কৰদেৱৰ বৈকুন্ঠ প্ৰয়াণৰ খবৰ পায়
শ্ৰী মাধৱদেৱে বিৰহৰ গীত কৰি গায় “।
গীত
ধ্ৰুং ।। আলোমঞি কি কহবো দুখঃ ।
পৰাণ নিগড়ে নাদেখিয়া চান্দ মুখ ।।
পদ
কতপূণ্যে লভিলো গুণেৰ নিধিশ্যাম ।
বঞ্চিয়া নিলেক নিকৰুণ বিধিবাম ।।
শ্যামকাণু বিনে মোৰ নৰহে জীৱন ।
হা স্বামী বুলিতে আকুল কৰে মন।।
দিবস নযায় সুখে নযায় ৰজনী ।
চান্দ চন্দন মন্দ পবন বৈৰিণী ।।
কোথা যাও কোথা থাকোঁ কিবাকৰে মন ।
কানাইৰ নেওচনি দেওঁ সব বন্ধু জন ।।
শ্যাম বন্ধুবিনে জীৱনেৰ কিবা কাজ ।
বিৰহ অনল জ্বলে হৃদয়ৰ মাজ ।।
নজানো দাৰুণ বিধি কি কৰে বিপত্তি ।
কহয় মাধৱ ৰাঙ্গা পদে মোৰ গতি ।।

সংগ্ৰহঃ স্বৰ্গীয় দীননাথ বেজবৰুৱাদেৱৰ বৰ চৰিত্ৰ পুথিৰ ১৫২ পৃষ্ঠাৰ পৰা ।

Advertisements
Leave a comment »

প্ৰেম হেনো এনেকুৱাই

প্ৰেম হেনো এনেকুৱাই

মন গ‘লেই মাত বিচাৰি যায়,

মন গ‘লেই খিৰিকি খুলি

জুমি জুমি চাই

কিজানিবা তেওঁ আছেহি

কাষতে লুকাই ।

প্ৰেম হেনো এনেকুৱাই ।

 

Leave a comment »

অনুভূতি মাথো তোমাৰ বাবে –

অনুভূতি মাথো তোমাৰ বাবে কিনো হ‘ব পাৰে ?

প্ৰেম কিম্বা ভালপোৱা এয়াই নেকি ?
যদি নহয় তেন্তে কিনো এই অনুভূতি
যাক মাথো তোমাৰ বাবেহে অনুভৱ কৰিব পাৰি ?

মোৰ তোমাৰ বাবে অনুভূতি কি
সেয়া তুমি নুবুজিবা
কাৰণ তোমাৰ মনত মোৰ প্ৰতি
কি  অনুভূতি সেয়া মই নাজানো !

আছে কিন্তু আত্মাত মিলিত হৈ
এক অবুজ অনুভৱৰ বিস্মৃতি ।

যি অনুভৱে মাজে মাজে
শিহৰিত কৰে মোক,
মাজে মাজে কম্পিত কৰি তোলে
হৃদয়ৰ গোপন কোঠালি ।
য‘ত মোৰ আত্মাই তোমাৰ আত্মাৰ লগত
মিলিত হয় নিৰিবিলি জোনাক ৰাতি ।

Leave a comment »

“মোৰ হৃদয়ৰ কুঠৰীবোৰ”

“মোৰ হৃদয়খনো আকাশৰ দৰেই বিশাল”

তোমাৰ জানো মন নাযায়

কেতিয়াবা ইয়াত ক্ষন্তেক জিৰণি লবলৈ !

 

মোৰ হৃদয়ৰ কুঠৰীবোৰ

ভাগ ভাগ কৰি ৰাখিছোঁ ।

 

এটি কুঠৰীত কেতিয়াবা

আইৰ লগত বহি গোপনে পাতো

সুখ-দুখৰ টুকুৰা কথাবোৰ।

 

আন এটি ৰাখিছো পিতাইৰ বাবে।

পিতায়ে হেনো জীৱনৰ বিয়লি বেলা

মোৰ লগত পাতিব বহুতো নোকোৱা কথা।

 

আৰু এটা কুঠৰীত সদায় মই সংগোপনে

কথা পাতো মোৰ মৰমৰ বন্ধু/বান্ধৱীৰ সৈতে;

তাত সুখ-দুখ, হাঁহি-কান্দোন সকলো

একাকাৰ হৈ পৰে ক্ষন্তেকতে ।

বিষাদবোৰে মেঘৰ লগত লুকা-ভাকু খেলিবলৈ দৌৰে

আৰু হাঁহিবোৰ মোৰ চকুৱে-মুখে

আন্ধাৰতো প্ৰস্ফুতিত হৈ পৰে।

 

তাত আছে আৰু এটি কুঠৰী,

সেইটো মোৰ আৰু মোৰ আজন্ম প্ৰেমিক তোমাৰ বাবেই ।

তাতেই তুমি মোক চুই চাবলৈ দিয়া প্ৰতিটো নিশা

তোমাৰ বুকুৰ স্পন্দন ;

আৰু সেই স্পন্দনত

মই হেৰুৱাও মোৰ বলিয়া যৌৱন ।

 

অঞ্জনা তামুলী

গুৱাহাটী

১৮/০৬/২০১৪

Leave a comment »

বৰ্তমান সময়ত শিশু সাহিত্যৰ প্ৰয়োজনীয়তা

বৰ্তমান সময়ত শিশু সাহিত্যৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে নে ? প্ৰশ্নটো বৰ জটিল। কাৰণ বৰ্তমান অভিজাত্যৰ পিছে পিছে দৌৰি থকা এচাম মধ্যবৃত্ত লোকে তেওঁলোকৰ শিশু সকলোকো দৌৰাইছে প্ৰতিযোগিতাৰ পিছে পিছে। প্ৰতিযোগিতা সকলোতে আছে আৰু থাকিবও লাগে । সেইবুলি কণ কণ শিশুহঁতৰ মনৰ বিৰুদ্ধে গৈ অভিভাৱক সকলে ডাঙৰ ভুল কৰিছে । সত্যেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মাই অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্তত লিখিছে-‘শিশুৰ মন কল্পনাপ্ৰৱণ। এখন নিজৰ মানস ৰাজ্যত সিহঁতে বিচৰণ কৰে। তাত কালৰ প্ৰভাৱ নাই, সম্ভৱ-অসম্ভৱৰ সীমাৰেখা নাই, ল‘ৰা বুঢ়াৰ প্ৰভেদ নাই, গছেও কথা কয়, পুতলাই অভিমান কৰি অসহযোগ কৰে।‘ গতিকে শিশুৰ এনে এখন মানসিক জগতৰ মাজলৈ প্ৰৱেশ কৰি সাহিত্য ৰচনা কৰা সিমান সম্ভৱো নহয় । তথাপি অসমৰ শিশু সাহিত্যিক সকলৰ যি অৱদান তাক আমি নতশিৰে স্বীকাৰ কৰিবই লাগিব।

 

আমি কিমানজনে শিশু সাহিত্যৰ অধ্যয়ণ কৰিছোঁ সেয়া এতিয়া আঙুলিৰ মুৰত গণিব পৰা অৱস্থা । অপ্ৰিয় হ‘লেও সত্য যে বৰ্তমান আমি শিশুক এখন কিতাপৰ সলনি এখন খেলৰ চিডি কিনি দিয়াত হে বেছি গুৰুত্ব দিছোঁ । সাধু কথা কোৱা বা পঢ়ি শুনোৱাৰ সলনি টিভিত কাৰ্টুন চাবলৈ দিছোঁ। কাৰ্টুনো চাব লাগিব কিন্তু তাৰে কিছু সময় আমি সিহঁতক সাধু কিতাপ পঢ়িবলৈ বা মহৎলোকৰ জীৱনী বা ভ্ৰমণ কাহিনী পঢ়িবলৈও দিব লাগিব। প্ৰাচীন ভাৰতৰ সাধুকথাবোৰ গোটেই বিশ্বতে পৰিচিত বুলিব পাৰি। উদাহৰণ স্বৰূপে জাতকমালা, পঞ্চতন্ত্ৰৰ সাধু, কথা সৰিৎ সাগৰ আদি। অসমৰ দুজনা মহাপুৰুষেও শিশু সাহিত্য ৰচনাত গুৰুত্ব দিছিল। শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ ‘শিশু-লীলা, মাধৱদেৱৰ শিশু কৃষ্ণক কেন্দ্ৰ কৰি লিখা নাটক আৰু গীত সমুহ তাৰ উদাহৰণ।

 

বিংশ শতিকাৰ মাজভাগত শিশু-পাঠকৰ বাবে চিন্তা কৰি কেইবাখনো শিশু-গ্ৰন্থ লিখি উলিয়াইছিল গোলাঘাটৰ স্বৰ্গীয় পূৰ্ণচন্দ্ৰ গোস্বামী দেৱে। আমি প্ৰায় সকলোৱে বেজবৰুৱাৰ শিশু-সাহিত্য, ভবেন্দ্ৰনাথ শইকীয়াৰ শিশু সাহিত্য, নবকান্ত বৰুৱাৰ শিশু সাহিত্যকে ধৰি ভালেকেইজন লেখকৰ কথা জানিলেও পূৰ্ণচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ শিশু-সাহিত্যৰ কথা কমেইহে জানোঁ। গোস্বামীদেৱে চৈধ্যখন শিশু-গ্ৰন্থ লিখি অসমীয়া শিশু সাহিত্যৰ ভড়াল চহকী কৰি থৈ গৈছে। তেখেতৰ মৃত্যুৰ পিছত সেই চৈধ্যখন গ্ৰন্থৰ একত্ৰ সংকলন প্ৰকাশ হৈছে ক্ষীৰোদ কুমাৰ গোস্বামী আৰু দুগ্ধচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ সম্পাদনাত ‘শিশু-লেখা মালঞ্চ‘ নামেৰে। শিশু সাহিত্যৰ প্ৰয়োজনীয়তা বৰ্তমান সময়ত আছে নে নাই এই গ্ৰন্থখন পঢ়িলে আপোনালোকে নিশ্চয় গম পাব।

 

‘শিশু-লেখা মালঞ্চ‘ত আছে ভিন্নধৰ্মী সাধুকথা, কেইজনমান লোকৰ জীৱনী, নীতি শিক্ষা ইত্যাদি। ইয়াত সন্নিবিষ্ট কৰা শিশু-পুথি কেইখন হৈছে- ১) জিলিংখাপৰ সাধু ২) আজিৰ দিনৰ সাধু ৩) পাহাৰী সাধু ৪) সুৱদি সাধু ৫) এচকুৱা ভাটৌৰ সাধু ৬) নতুন সাধু ৭) উৰণীয়া সৈনিকৰ জুৰণীয়া উপাখ্যান ৮) আজিৰ দিন উপাখ্যান ৯) ফুল কোঁৱৰৰ উপাখ্যান ১০) তাহানিখনৰ কথা ১১) এই সকল কোন বাৰু? ১২) জনা গাভৰুৰ গীত ১৩) তাই মাই  আৰু ১৪) সামাজিক আচৰণ।

 

‘জিলিংখাপৰ সাধু‘ খনত পাঁচটা সাধু আছে । জিলিংখাপৰ সাধু, ধনশিৰিৰ সাধু, বুঢ়া-বুঢ়ীৰ সাধু, থৈয়া-নথৈয়া ৰণৰ সাধু আৰু যেনে কুকৰ তেনে টাঙোনৰ সাধু। ‘জিলিংখাপ‘ এটা খঁৰা শিয়ালৰ নাম। চিপচিপীয়া বৰষুণৰ বতৰত এঘৰৰ চুৱা-পাতনিত কিবা খোৱা বস্তু পোৱাৰ আশাত জোপলৈ থাকোতেই ঘৰৰ ভিতৰত কেঁচুৱাৰ কান্দোন শুনি তাক কেনেকৈ লগত লৈ গৈ লাটুমকোঁৱৰ নাম দি শিয়াল-শিয়ালীয়ে লগত ৰাখি ডাঙৰ-দীঘল কৰি কেনেকৈ ৰজাৰ জীয়েকক লাটুমকোঁৱৰলৈ বিয়া কৰাই শিয়ালৰ বুদ্ধিৰে ৰজাৰ ৰাজ্য লাভ কৰিলে তাৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। ‘ধনশিৰি‘ সাধুটোত ধনশিৰি নদীখনে দৈয়াঙৰ সৈতে বিয়া হৈ গোলাঘাট নগৰৰ মাজেদি যে বৈ গৈছে তাৰে ভৌগোলিক পাঠ শিশু সকলক সাধুকথাৰ ছলেৰে দিছে।

 

‘এচকুৱা ভাটৌৰ সাধু‘ পুথিখনতো ছটা সাধু আছে। তাৰ ভিতৰত ‘ভীমৰ ভাও দিমেই‘ সাধুটোৱে শিশুৰ মনোজগতৰ এখন চিনাকি ছবি ডাঙি ধৰিছে। অসমীয়া সমাজৰ ভাওনাৰ যি সংস্কৃতি সেইয়া প্ৰতিফলিত কৰাৰ লগতে এখন ভাওনা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ যাওঁতে কেনে ধৰণৰ সমস্যাত পৰিব লগা হয় তাৰ সুন্দৰ বৰ্ণনা দিছে। চৰায়ে মানুহক হিংসা নকৰে কিন্তু মানুহে চৰাইক হিংসা কৰে – এচকুৱা ভাটৌৰ সাধুৰ মাজেৰে এই ধৰণৰ হিংসা পৰিহাৰ কৰিবলৈ বাৰ্তা জনাইছে। একগোট হৈ থাকিলে কোনো বিপদত নপৰে, সাধুটোৱে সেই কথাকেই কৈছে।

 

এতিয়া পৰিবেশ অধ্যয়ন, পৰিবেশ সংৰক্ষণ, বন্যপ্ৰাণীৰ প্ৰতি মমতা আদি বিষয় সমূহে বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰিছে আৰু ইয়াক আনুষ্ঠানিক অধ্যয়নৰো বিষয় কৰি তোলা হৈছে। কিন্তু আচৰিত কথা এয়ে যে পূৰ্ণাচন্দ্ৰ গোস্বামীয়ে অৰ্দ্ধ শতিকাৰ আগতেই এনে দায়িত্ববোধৰ সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে সাধুৰ জৰিয়তে প্ৰচেষ্টা চলাইছিল। বিশেষকৈ শিশুৰ মনত প্ৰকৃতি প্ৰেম আৰু পৰিবেশজ্ঞান জগাই তুলিবলৈ সাধুবোৰ উপযোগী আছিল।

 

আন এখন সাধু কিতাপ ‘নতুন সাধু‘ত থকা ‘বোন্দা আৰু ভটুৱা‘ এক মনোৰম সাধু। বেঙা-বেঙীয়ে কেনেকৈ ৰজাঘৰীয়া বিষয়বাব লৈছিল, নদীৰ ঢৌ গণনা কৰাৰ অজুহাতত কনেকৈ সাউদৰ পৰা ধন লৈছিল সেই বৰ্ণনাৰে ঠগ-প্ৰৱঞ্চকৰ দ্বাৰা সমাজ এখনৰ অপকাৰিতাৰ বিষয়ে কৈছে। ‘হামদৈ কুঁৱৰী‘ নামৰ আন এটা সাধুত গোলাঘাটৰ দৈয়াঙ নদীৰ এটি এৰাসূঁতিৰ সৃষ্ট বিল আৰু তাৰ প্ৰাকৃতিক শোভাৰ বৃতান্তই শিশু পাঠকক প্ৰত্যয় জন্মায়। ‘ভেকুলী আৰু বিয়া‘ হৈছে লোক সংস্কৃতিমূলক সাধু। ‘ফুলকোৱঁৰৰ উপাখ্যান‘ খনি এখন অপূৰ্ব সংগ্ৰহ সংকলন। ইয়াত পদ্যৰ লগে লগে গদ্যৰ ব্যৱহাৰ কৰি শিশুৰ মনত পঢ়াৰ প্ৰতি ধাউতি বঢ়াই তুলিব পৰাকৈ লিখা হৈছে। ‘তাহানিখনৰ কথা‘ কিতাপখনি হৈছে নিচুকনি আৰু ওমলা গীতৰ। শালিকি এ ৰতৌ টৌ, হয় কলি, জাক লৌ লৌ আদিয়ে অসমীয়া ভাষাৰ মৌখিক সাহিত্যৰ বিশাল ভাণ্ডাৰৰ উমান দিছে যিবোৰ পঢ়ি শিশু আপ্লুত হয়। ‘চুটি সাধু‘খিনিয়ে লৌকিক-অলৌকিক তথা বিজ্ঞানসন্মত একোটা বতৰা কঢ়িয়াই আনিছে। তাত থকা সাঁথৰখিনিয়ে শিশুৰ বৌদ্ধিক বিকাশত সহায় কৰিছে।

 

‘এই সকল বাৰু কোন?‘ কিতাপখনিত আঠগৰাকী মহান অসমীয়াৰ চমু জীৱনী আছে। শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ, শ্ৰী শ্ৰি মাধৱদেৱ, মহাৰাজ নৰনাৰায়ণ, লাচিত বৰফুকন, হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা, গোপীনাথ বৰদলৈ , নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ আৰু তৰুণৰাম ফুকন দেৱৰ চুটি জীৱনী শিশুসকলে পঢ়িব পৰাকৈ সুন্দৰকৈ বৰ্ণনা কৰিছে। ‘তাই-মাই‘ পুথিখনত খুহুতীয়া কথাৰে , হাঁহিৰ মাধ্যমেৰে শিশু-সকলক নীতি-কথা শিকাব খুজিছে। ‘সামাজিক আচৰণ‘ নামৰ পুথিখনত শিশুসকলে সৰুতেই যাতে সামাজিক পৰিবেশৰ লগত চিনাকি হৈ নীতিশিক্ষা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে, সমাজৰ আচৰণ বিধি কিছু কিছুকৈ আয়ত্ব কৰিব পাৰে সেই যত্ন কৰা হৈছে।

 

শিশু সাহিত্যিক সকলে শিশুৰ মনৰ গভীৰলৈ প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁলোকে শিশুমনবোৰ আগতে নিজে পঢ়ি তাৰ পিছত সিহঁতৰ মনৰ লগত মিল হোৱাকৈ সাহিত্যৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াত মাথো এজন শিশু সাহিত্যিকৰ ৰচনাৰ কথা আলোচনা কৰা হৈছে আৰু দেখা গৈছে যে প্ৰতিটো সাধু কথাই একো একোটা নতুন জ্ঞান দিবলৈ সক্ষম হয়। শিশুৱে যেতিয়া অঙ্ক কৰিবলৈ টান পাব তাক জোৰ কৰি কৰাব কেতিয়াও নোৱাৰে। কিন্তু কিছু সময় শিশুটোৰ লগত সাধুকথাৰ মহলা মাৰি যেতিয় আকৌ তাল অঙ্কটো কৰিবলৈ দিব সি যত্ন কৰিব কাৰণ সি শিকি উঠিব যত্ন কৰিলেহে ৰত্ন পায় কথাষাৰ। ইয়াত অভিভাৱকৰ দায়িত্ব অপৰিসীম । শিশু সকল সাহিত্যৰ পৰা আঁতৰি অহাত শিশু কেতিয়াও দায়ী নহয় তাৰ বাবে দায়ী আমি অভিভাৱক আৰু বৰ্তমানৰ আধুনীক জীৱন পৰিক্ৰমা য‘ত আছে মাথো যান্ত্ৰিকতা। আমি যদি এই যান্ত্ৰিকতাৰে ভৰা জীৱনত কিছুপল শিশুসকলৰ সৈতে মত-বিনিময় কৰি অতিবাহিত কৰোঁ তেন্তে নিসন্দেহে শিশুৱে অভিভাৱকৰ মতৰ বিৰুদ্ধে গৈ ভিডিঅ‘ গেম অথবা কাৰ্টুনৰ ৰাজ্যৰ পৰা কিছুসময় আঁতৰি সাধুকথা বা অন্য কিতাপ পঢ়িবলৈ আগ্ৰহী হ‘ব । শিশুসকল নীতি-শিক্ষাৰ পৰা যিমানে আঁতৰি আহিছে সিমানে সমাজখন বিশৃংক্ষল হৈ গৈ আছে। ই অপ্ৰিয় সত্য। এখন সুস্থ্ সবল সমাজ গঢ়িবলৈ আজিৰ শিশুৱে সাহিত্যৰ চৰ্চা তথা অধ্যয়ন কৰা অতি প্ৰয়োজন।

 

 

অঞ্জনা তামুলী

গুৱাহাটী, ৭/৫/২০১৪

Leave a comment »

অসমৰ জাতীয় উৎসৱ বিহুৰ অন্যতম অঙ্গ “জেং বিহু”

 জেং বিহুৰ উৎসৰ সন্ধান কৰিলে দেখা যায় যে, বিহুৰ এই বিভাগটি প্ৰাচীন কালৰে পৰা অসমৰ কৃষি-জীৱনৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে। বিশেষকৈ কৃষি-জিৱনৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত মহিলা আৰু গাভৰুসকলে এই বিহুটোক অনন্য পৰিৱেশন কলাৰে জীয়াই ৰাখিছে।

ইতিহাসৰ বুকুত গাভৰু বিহুৰ প্ৰকৃত ৰূপ-ৰসে কেনেদৰে স্থান লাভ কৰিছিল তাৰ সঠিক তথ্য পাবলৈ নাই। অতীজৰ ৰাতি বিহুত ডেকা আৰু গাভৰুৱে হাবিৰ মাজৰ ডাঙৰ ডাঙৰ গছৰ তলত বেলেগ বেলেগ বিহু খোলা জুৰিছিল। ইখন খোলাৰ পৰা ডেকা সকলৰ ৰিণিক ৰিণিকি ভাহি অহা প্ৰেম প্ৰকাশক নাম বোৰৰ উত্তৰ দিছিল সিখন খোলাৰ গাভৰুহঁতে। ৰাতি বিহুৰ নামৰ মাজেদিয়ে বিশেষ এগৰাকী গাভৰুক বিশেষ এজন ডেকাই যুৰীয়া জীৱনৰ বাবে বাচনি কৰাৰ ইংগিত দিছিল। ডেকা-গাভৰুৰ যথা-যথ উত্তৰ প্ৰত্যুত্তৰে দুয়োকো কাষ চপাই আনিছিল আৰু সময়ত সাংসাৰিক জীৱনৰ পাতনি তৰিছিল। মনৰ ভিতৰত গোপনে উক-মুকাই থকা চেনাইৰ মাত , গগনাৰ সুৰৰ প্ৰেমসিক্ত আবেদন চকুৰে নেদেখাকৈয়ে চেনেহীয়ে বুজি পায়–

দূৰৈতে শুনিলোঁ মাততে বুজিলোঁ
মোৰ ধনে গগনা বায়
কিনো অমাতৰে মাত ঐ লগৰী
বুকুৱে সৰকি যায়।

মহ‘ৰ শিঙৰ পেঁপাৰ মাত শুনিলে প্ৰতিজন অসমীয়াৰে মন-প্ৰাণত অনামী জোৱাৰ উঠে। সেয়েহে গাভৰুৰ আবেদনত পেঁপোৱা ডেকাই গাভৰু বিহুৰ খোলাত বিহুৱতীহঁতক পেঁপাৰ লগৰত নচুৱাইছিল। পিছলৈ ঢোলৰ ছেৱত নাচিবলৈ লৈছিল। এনেদৰে ডেকা-গাভৰুৰ দূৰে দূৰে থকা বিহুৰ খোলা কালক্ৰমত একেখন হৈ পৰিছিল। সেয়াই সম্ভৱত ‘মুকলি বিহু‘ নামেৰে ওলাই আহি জনমানসত সোমাই পৰিল; য‘ত ডেকাৰ ঢোলৰ চেৱত , পেঁপাৰ লহৰত নাচি নাচনী গাভৰুহঁতে আপোন পাহৰা হ‘বলৈ ধৰিলে।  এনেদৰে মুকলি বিহুলৈ নহাকৈ থকা বা এবেলা ইয়ালৈ , এবেলা তালৈ গৈ বিহুৱতী গাভৰুসকলৰ মাজত ৰৈ যোৱা বিহুখনেই মাইকী বিহু। মাইকী বিহুৱেই সময়ত গাভৰু বিহু আৰু জেংবিহু নামেৰে প্ৰচলন হৈ আহিছে। বিহুৰ উলহ-মালহ , প্ৰেম-পিৰীতিসূচক নাম-নাচ যৌৱনৰ উপাদান। বয়স ভাটি দিলে বিহুৰ অন্তৰ্নিহিত তাৎপৰ্য্যৰ প্ৰতিফলন নঘটে। সেয়েহে বিহুৰ প্ৰতি ৰাগ থাকিলেও জাল কমি আহে, গাভৰু বয়সতহে ইয়াৰ ৰং-ৰহইচৰ পূৰ্ণ প্ৰতিফলন ঘটে। সেইবাবে জাক জাক জীয়াৰীৰ বুকুৰ আবেদন আৰু আবেগৰ বাহক এই বিহুক জেং বিহু বুলি কোৱা হয়।

জেং বিহুৰ নামৰ বৈশিষ্ট্য :

নামেই বিহুৰ ইতিহাস , বিহুৰ পৰম্পৰা আৰু জনজীৱনৰ প্ৰতিফলন ঘটা ৰূপৰ আধাৰ। গাভৰু মনৰ আবেগ-অনুভৱ, আশা-আকাঙ্খা , অভাৱ-অনাটন, দুখ-বেজাৰ সকলোবোৰ সৰল অথচ তীব্ৰভাৱে প্ৰকাশ পায় জেং বিহুৰ নামবোৰৰ মাজেদি। আপোন মনৰ মাধুৰী ঢালি মৰ্মস্পৰ্শীভাৱে প্ৰকাশ কৰা গীতসমূহত সাৰ্বজনীন আবেদন নিহিত হৈ থাকে। এগৰাকী পাটগাভৰুৰ দৈহিক বিকাশৰ সমুত প্ৰকাশ পোৱা আৱেগিক পৰিবৰ্তন, ভৱ-শংকা ইত্যাদি এই নামবোৰৰ মাজেৰেই প্ৰকাশ পায়।

সখি ৰহিমলা          উঠে পানী জলা

ৰিহাৰ আঁচলেৰে ঢাকোঁ

এবাতি পিৰিতি        সাঁচি মই ৰাখিছোঁ

কাকেনো উলিয়াই যাচোঁ।

জীৱনৰ প্ৰাণ-প্ৰাচুৰ্যেৰে ভৰপূৰ উজান-ভাটি সময়ৰ আবেগ ভৰা অনুভৱৰ ঠুনুকা গোপন কথাবোৰ প্ৰাণখুলি বিনিময় কৰিবলৈ গাভৰুহঁতে বাচি লয় এগৰাকী মনে মিলা লগৰী। কেতিয়াবা চেনাইৰ বাতৰি গোপনে অনা-নিয়া কৰা মুহুৰ্তত, বিৰহ কাতৰ লহমাবোৰত তেনে এগৰাকী লগৰীয়ে। সান্তনা দি লগৰীক শান্ত কৰে। যেতিয়া তেনেগৰাকী লগৰী যুগ্ম জীৱনলৈ অগ্ৰসৰ হয় তেতিয়া লগৰীহঁৰ শোক উঠলি উঠে এইদৰে-

লগ ফালি লগৰী          যাবলৈ ওলালি

চকু ফালি বোৱালি শোক

ধনৰে বাতৰি               পামে কেনেকৰি

কোনো দিব শান্তনা মোক।

কেতিয়াবা কোনো গৰাকী গাভৰুৰ বয়স ভটিয়াই যায়, সংসাৰ যাত্ৰা নহয় হে নহয়। তেনে গাভৰুৰ মনৰ মণিকোঠাত দুখবোৰ নৈৰ পানী বঢ়াদি বাঢ়ে, ভাই-ককায়েকে দেখিব নোৱাৰা হয়, নিম নিম বুলি চেনাইধনেও আশা দি নিৰাশ কৰে। তেনে গাভৰুৱে খোলাত লগৰীহঁতৰ আগত মনৰ দুখ প্ৰকাশ কৰে এনেদৰে-

লগৰ সমনীয়াই          পো জী তুলিলে

কোলাত ল‘লে মৰমৰ নাতি

নৈৰ পানী বঢ়াদি          মোৰে দুখ বাঢ়িছে

ককায়ে পাৰিছে গালি।

আকৌ–

নৈ পানী বঢ়িলে            ফেনে-ফুটুকাৰে

নৈ গৰা পৰিছে খহি

নিজেও নিনিলা             আনকো নিদিলা

ঘৰতে কৰিলা বুঢ়ী।

 

জেং বিহুৰ নাচোন :

জেং বিহুৰ বিহুৱতীৰ নাচোন ভঙ্গীতো স্বকীয়তা বিদ্যমান। ইয়াৰ নাচোন শৈলী মুকলি বিহুৰ নাচৰ দৰে যৌনগন্ধী নহয়। জেং বিহুৰ নাচনীৰ নাচোন ভঙ্গীত প্ৰাণ-চঞ্চলতা আছে কিন্তু প্ৰদৰ্শনৰ স্পৃহা নাই। ভৰিৰ গিৰিপনিত পৃথিৱী উৰ্বৰা কৰাৰ উদ্দেশ্যে গাভৰুহঁতে প্ৰাণখুলি প্ৰাণৰ গীত গাই প্ৰাণঢালি নাচে। গাভৰুহঁতে বিহুৰ খোলাত ঘূৰণীয়াকৈ নাচিছিল। সাধাৰণতে দুজনী-চাৰিজনী নাচনী-বৃত্তৰ মাজলৈ গৈ মুখামুখিকৈ হাত মেলি, কঁকাল ভাঙি, ভৰি চলাই , হাতৰ তলুৱা ইলুটি-সিলুটি কৰি হালি জালি নাচিছিল। লগতে ভৰিৰে গিৰিপ গিৰিপ টিপনি ৰাখি নচাটোৱেই আছিল গাভৰু বিহুৰ নাচোন ভঙ্গীৰ পৰম্পৰা। জেং বিহুৰ নামবোৰৰ গায়ন শৈলীত শান্ত সমাহিত ৰূপৰ সুৰ এটি শ্ৰবণ কৰা যায়। নামৰ প্ৰকৃতি অনুসৰি নাচোনৰ লয়লাস ভঙ্গী ধীৰ অথবা খৰ হয়।

বিহু নামৰ গঠন-ৰীতি অনুসৰি তাৰ আগে পিছে কিছুমান জাত লগাই গোৱা হয়। নামবোৰৰ জাত বোৰে গায়ন শ্ৰুতিমধুৰ কৰাৰ লগতে অন্তৰ্নিহিত অৰ্থকো স্পষ্ট কৰি তোলে। নামৰ আগত বা পিছত লগোৱা জাতবোৰ একোটা শব্দ নাইবা খণ্ড বাক্যৰ দৰে হয়। যেনেকৈ- ঐ জান ঐ, জিপ জিপ ঐ, মইনা শৰীল ঐ, মোৰ ধন চেনাইটি, এ দেহা জান ইত্যাদি । উদাহৰণ স্বৰূপে-

১) ঐ জান ঐ- নৈৰ পাৰে পাৰে

ঐ জান ঐ-চৰে ক‘লা গৰু

ঐ জান ঐ-নলৰে গজালি খাই

ঐ জান ঐ-সেইনো ক‘লা গৰু

ঐ জান ঐ-মৰিবৰে পৰা

ঐ জান ঐ, নিজান ঐ – ধনে মৰকীয়া বায়।

২) জিপ জিপ ঐ-

ধনে আনি দিয়া-জিপ জিপ ঐ

পোৱাল সূতা মণি-জিপ জিপ ঐ

গাঁঠি পহুৰ শিঙত-জিপ জিপ ঐ থ‘লোঁ

নিগনি শলিয়াই-জিপ জিপ ঐ

শতৰু শালিলে-জিপ জিপ ঐ

ধনৰে এতাৰি-জিপ জিপ ঐ হ‘লোঁ।

 

জেং বিহুত ব্যৱহৃত হোৱা বাদ্য :

জেং বিহুৰ প্ৰধান বাদ্য হৈছে টকা। ইয়াৰোপৰি গগনা গাভৰুহঁতৰ অন্যতম বাদ্য। এই দুইবিধ বাদ্যকলৈ যৌৱনৰ সপোন ভঙা-পতাৰ অলেখ বিহু নাম ৰচনা হৈছে। বৰ্তমান কোনো কোনোৱে জেং বিহুত সুতুলি বাদ্যও ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছে।

টকা– টকা হৈছে বিহুৰ প্ৰাচীন পৰম্পৰাগত বাদ্য। টকা দুবিধ- মাটি টকা আৰু হাত টকা। মাটি টকা দীঘল ।এই টকা মাটিত খোপনি ধৰি বজোৱা হয়। কিন্তু হাত টকা বাঁহৰ আগৰ পাব এটাৰ পৰা সজা হয়। টকাতো আচলতে তাল ৰাখিবৰ বাবেই ব্যৱহাৰ কৰা হয়। টক্ টক্ শব্দ কৰে বাবেই এই বাদ্যৰ এই বাদ্যৰ নাম টকা। বিহুলৈ যাবলৈ ভনীয়েকে ককায়েকক অথবা চেনেহীয়ে চেনাইক টকা সাজি দিবলৈ কোৱা নিদৰ্শন বিহু নামত পোৱা যায়-

ঔৰে গছতে         মৌৱে বাহেঁ ল‘লে

ককাই পাৰি দিয়া খাওঁ

জাতি বাহঁৰ টকাটি   সাজি দিয়া ককাইটি

বিহু মাৰিবলৈ যাওঁ।

গহনা : গগনা বাঁহেৰে সজা হয়। ইয়াক অতি সূক্ষ্মভাৱে নিৰ্মাণ কৰিব লগা হয়। বাহঁৰ গগনা অসমৰ বাহিৰে অন্য ঠাইত বজোৱাৰ ৰীতি নাই। গগনাও দুবিধ- এবিধ লাহৰী গগনা আৰু আনবিধ ৰামধন গগনা। লাগৰী গগনা ছোৱালীয়ে বগায় আৰু ৰামধন গগনা ল‘ৰাই বজায়। গগনা বাদ্যৰ “তি তাওঁ” ,”তি তাওঁ” সুৰধ্বনি ভেকুলিৰ টোৰ-টোৰনিৰ সৈতে মিল থকা। সেয়ে এই বাদ্য বজালে বৰষুণ দিয়ে বুলি জনবিশ্বাস আছে। চেনাইধনে মৰমৰ উপহাৰ স্বৰূপে বিহুৱতী গাভৰুক সাজি দিয়া গগনাই ডেকা-গাভৰুৰ মনৰ ভাৱ প্ৰকাশক নামসমূহত বহলভাৱে আত্ম প্ৰকাশ কৰিছে।

আগলি বাহঁৰে         লাহৰি গগনা

বহি তাঁতৰ পাতত বাওঁ

আহে কি নাহে ঐ     মোৰে ধন চেনাইটি

চিৰি পাতি মঙলখন চাওঁ।

 

সুতুলি :  সুতুলি মৃন্ময় বাদ্য। এই বাদ্যৰ নিৰ্মাণ সুতুলি  পিঠাৰ আকৃতিৰে কৰাৰ বাবেই ইয়াক সুতুলি বোলা হয়। অৱশ্যে কাঁচিজিনটোৰ দৰে , টেকেলিৰ দৰে গঢ় দিও সুতুলি সজা দেখা যায়। ইয়াৰ গাত এটা সামান্য ডাঙৰ বিন্ধা আৰু বিপৰীত ফালে দুটা সৰু বিন্ধা ৰখা হয়। ডাঙৰ বিন্ধাটোৰে ফুঁৱাই দি সৰু বিন্ধা দুটাত আঙুলিৰে বতাহখিনি নিয়ন্ত্ৰণ কৰি ধ্বনি নিৰ্গত কৰা হয়।

বিহুৱতীৰ সাজ-পাৰ :

অসমৰ সংস্কৃতিত সাজ-পাৰে এটি বিৰল স্থান দখল কৰি আছে। ৰেচমী কাপোৰৰ বাবে বিখ্যাত অসমৰ শিপিনীৰ হাতৰ সূতলাহী, চেলেং-ছকঠিয়া, গামোচা, ৰিহা-মেখেলা আদিৰ যি চমক সেয়া পৃথিৱীৰ আন ক‘তোৱেই পাবলৈ নাই।বিহুৱতী বুলিলে সোণবৰণীয়া মুগা সূতাৰে তৈয়াৰ কৰা ৰিহা-মেখেলাযোৰ পৰিহিতা এগৰাকী উঠন গাভৰুৰ ছবিয়েই হয়তো আমাৰ চকুত ভাহি উঠে। খামুচীয়া কঁকালত মেৰিয়াই পিন্ধা ৰিহাখনে যেন বিহুৰ কেঁচাধাতুৰ সৈতে অব্যভিচাৰী বহু কথাই বুজাই দিয়ে।বিহুৰ বতৰত বিহুৱতীৰ গাত ৰিহাখন নেদেখিলে বিহুৱাৰ মনো যেন পৰিতৃপ্ত নহয়। সেইবাবেই বিহু গীতত গাইছে এনেদৰে-

ৰুণু-জুনু-জুনুমাই তোমাক আজি ভাল লগা নাই

আজি বহাগৰ বিহুত তোমাৰ গাত ৰিহা নাই

ৰুণুমাই মৰম লগা নাই

পিন্ধি আহাগৈ মুগা ৰিহাখন

খোপাতে কপৌফুল

গাত পিন্ধিবা ৰঙা চোলাটো

হাতত জেতুকাৰ বোল জুনুমাই

নকৰিবা ভুল।

 

মুগাৰ মেখেলা, ৰিহা , ৰঙা এটি কপাহী কাপোৰৰ ব্লাউজ, হাতত জেতুকাৰ বোল আৰু খোপাত কপৌফুল নাচনীৰ মৌলিক সাজ-পাৰ। ৰিহাত সাধাৰণতে দবোৱা পাৰি কেচ বছা হয়। তাতে মকৰা দাঁতৰি পাৰি সৰু এটি আঙঠি ফুল বছা পুৰণা ৰিহা বোৰত দেখিবলৈ পোৱা যায়। তদুপৰি কেচবছা আৰু বুটাবছা ৰিহাও অসমীয়া জীয়াৰী-বোৱাৰীৰ অতি হেঁপাহৰ। নাচনীয়ে ৰঙা ব্লাউজ পৰিধান কৰিলে দেখিবলৈ চকুত লগা হয়। বিহুৱতী নাচনীয়ে সোঁমাজত সেওঁতা ফালি কলডিলীয়া খোপা, উধনীয়া খোপা আৰু ঘিলা খোপা বান্ধিছিল। তেনে উদাহৰণ বিহু নামত পোৱা যায়-

দীঘলকৈ চুলিটাৰি

কলডিলীয়া খোপা বান্ধি

গলধনতে পেলাই তুমি

কালৈ চাই মাৰিলা হাঁহিটি ঐ।

ঘিলাৰ আকৃতিৰ খোপাৰ চাৰিওফালে কপৌফুল মেৰিয়াই বান্ধিলে খোপাৰ সৌন্দৰ্য পৰিস্ফুট হয়। খোপাত বিহুৱতীৰ চেনেহৰ বাদ্য লাহৰী গগনাটি গুজি অনা দেখা যায়।

অসমীয়া সংস্কৃতিত সোণ-ৰূপৰ মিনাকৰা আৰু বাখৰ পটোৱা বহু গহনা আছে। কেঁৰু, মাকৰি, গলপতা, ডুগডুগি, জোনবিৰি, বেনা,মালামণি, নলক, গামখাৰু ইত্যাদি অনেক গহনা থাকিলেও বিহুৱতীয়ে কাণত কেঁৰু বা কেঁৰুমুখৰ কাণফুলি, ডিঙিত ঢোলবিৰি বা মাদলি, জোনবিৰি বা ডুগডুগি যিকোনো এবিধ গহনা আৰু হাতত গামখাৰু বা মুঠিখাৰু পৰিধান কৰে। গছতলত বিহু মাৰিবলৈ যাওঁতে নাচনী গাভৰুহঁতে হাতত হাঁচতি আৰু দবোৱা কটাৰী একোখন লৈ গৈছিল। হাঁচতিত বান্ধি নিছিল থুৰীয়া-তামোল।

জেং বিহু অসমৰ জাতীয় উৎসৱ বিহুৰ এটা অন্যতম অঙ্গ। ইয়ে মহিলা সকলৰ মনৰ আনন্দ আৰু দুঃখ-বেদনা প্ৰকাশৰ মাধ্যম। প্ৰকৃতি আৰু জন-জীৱনৰ ছবি অংকিত হোৱা জেংবিহুৰ নামবোৰে সুকীয়া তাৎপৰ্য বহন কৰি আহিছে।

1801392_616846981737526_8946203171407556380_o10313911_616856598403231_8582516699203992735_o

 

 

 

*******************

 

 

Leave a comment »

মন

মাজনিশা তোমাৰ ভায়‘লিনৰ সুৰৰ ঝংকাৰত কঁপি উঠে মোৰ হৃদয়,  দুনয়ন আৰু ওঠ। উন্মুক্ত দুবাহুৱে আলিঙ্গনৰ বাবে বাট চাই আছে অতি হেপাহেৰে । মাজে মাজে সাৰ পাই উঠে মোৰ সত্বা । কি বুলিনো ক‘ম তোমাক মোৰ হৃদয়ৰ কথাবোৰ । ক‘লেও দেখোন কেতিয়াবা নুবুজা তুমি যদিহে নকও মই তোমাক ভাল পাওঁ বুলি !!! আহ সঁচাই বিৰম্বনা ! কষ্ট হয় মোৰ তুমি বিহীন নিশাবোৰ কটাবলৈ । বুকুত সাৱতি ধৰো মৌৰ সুকোমল দেহা । তাতেই পাওঁ পৰম শান্তি । বুকুভৰি ভাল পাওঁ তোমাক । পলে পলে অনুভৱ কৰো মোৰ কাষত তোমৰ উপস্থিতি। পিছে কি হ‘ব ? তুমি যে মোৰ পৰা বহু যোজন আঁতৰত !!!! চুই চাম বুলিও চুব পৰা নাই তোমাৰ দুবাহু । শুই চাম বুলি ভাৱিও শুৱ পৰা নাই তোমাৰ বুকত ।

নিশাবোৰ গভীৰৰ পৰা গভীৰহৈ যেতিয়া পৰে মই সাৰ পাই উঠো তোমাৰ বাবে । দুচকু মেলি চাওঁ কিজানিবা তোমাক দেখা পাওঁ ! নাই ক‘তো তোমাক দেখা নাপাও  আকৌ চকু মুদি ভাৱত বিলীন হওঁ তোমাৰ বাবেই । আহিবাচোন এদিন মোৰ খিড়িকীমুখলৈ , দিবাচোন এবাৰ মোক তোমাৰ শৰীৰটো চুই চাবলৈ । তাতকৈ আৰু একো নালাগে । তাতেই পাম মই মোৰ মনৰ প্ৰশান্তি ।

Leave a comment »

জাহ্নৱী- প্ৰৱাহিত শব্দৰ গংগা

যুগৰ যুগুতি বুলি ইংৰাজী ভাষাক বৰপীৰা পাৰি দি নিজ মাতৃভাষাক অৱহেলা কৰা লোকৰ সংখ্যাটো বাঢ়ি অহাৰ সময়ত কিছুলোকে নিস্বাৰ্থভাৱে মাতৃভাষাৰ বাবে কাম কৰি আহিছে। ই-বিশ্বই আগবঢ়োৱা অপাৰ সুবিধা গ্ৰহণ কৰি ব্যক্তিগতভাৱে লগ নোপোৱাকৈয়ে একোটা সামূহিক  প্ৰকল্পৰ বাবে বহুলোকে কাম কৰিবলৈ ধৰিছে। আমাৰ অসম মুলুকতো তেনে লোকৰ সংখ্যা আঙুলিৰ মূৰত লিখিব পৰা হ’লেও, একেবাৰে নাই বুলি ক’ব নোৱাৰি। অসমীয়া ভাষাক ভাল পোৱা একুৰিমান উৎসাহী লোকৰ প্ৰচেষ্টাত ফেচবুকৰ বুকুত আজিৰ পৰা চাৰিমাহমান আগতে জন্ম পাইছিল তেনে এটি সামূহিক প্ৰকল্পই যাৰ নাম “জাহ্নৱী- প্ৰৱাহিত শব্দৰ গংগা”। উদ্দেশ্য আছিল বৰ্ণাশুদ্ধিৰ প্ৰতি থকা ভয়ৰ বাবে যিকেইজনে অসমীয়া লিখিবলৈ ইচ্ছা কৰিও ন যযৌ ন তস্থৌ অগা পিছা ভৰিটিৰ দৰে হোঁহকা পিছলা কৰি থাকে অন্ততঃ সেইকেইজনক কিছু সহায় কৰা। আমাৰ বিশ্বাস আছিল যদি এনে এটা সঁজুলি তৈয়াৰ কৰিব পৰা যায় য’ত আখৰ লিখাৰ লগে লগে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে শব্দৰ নিৰ্দেশনা আহি যায় আৰু লেখাসমূহৰ বৰ্ণাশুদ্ধি চাব পাৰি, তথা দ্ৰুততাৰে লিখিবৰ বাবে কিছু কায়দাৰ সৃষ্টি কৰিব পৰা যায় তেতিয়া সকলোকে নোৱাৰিলেও যি সকলৰ এতিয়াও মাতৃভাষাৰ প্ৰতি টানটো এগৰাকী অনাৰ পাছত পিতৃ-মাতৃক পাহৰি যোৱা পুত্ৰৰ দৰে নাইকিয়া হৈ যোৱা নাই, অন্ততঃ তেখেতলোকৰ প্ৰতি কিছু উপকাৰ কৰা হ’ব।

ইতিমধ্যে জাহ্নৱীৰ প্ৰথম সংস্কৰণ ডাউনল’ডৰ বাবে উপলব্ধ হৈছে http://www.jahnabi.org এই ই-ঠিকনাত। প্ৰথমটো সংস্কৰণত উপলব্ধ জাহ্নৱীৰ সুবিধা সমূহ হৈছে-(অসমীয়া আৰু ইংৰাজী দুয়োটা ভাষাৰ বাবে প্ৰযোজ্য):-

১) স্বয়ংক্ৰিয় শব্দৰ নিৰ্দেশনা

২) বৰ্ণাশুদ্ধি চাব পৰা ব্যৱস্থা বা স্পেল চেকাৰ

৩) দ্ৰুততাৰে লিখিবৰ বাবে ছৰ্টকাট বা Abbreviation ৰ ব্যৱস্থা

৪) ইউনিক’ড ভিত্তিক কিছু পুৰণি সঁজুলিৰে ভুলকৈ লিখা লেখাসমূহ শুধৰোৱাৰ ব্যৱস্থা

৫) অসমীয়াত লিখিবৰ বাবে ইউনিক’ড ভিত্তিক কী-ব’ৰ্ড

৬) সকলোবোৰ তৃতীয় পক্ষৰ ইউনিক’ড ভিত্তিক কী-ব’ৰ্ডৰ লগত কাম কৰাৰ সক্ষমতা

১) স্বয়ংক্ৰিয় শব্দৰ নিৰ্দেশনা আৰু স্পেল চেকাৰ:- জাহ্নৱী মূলতঃ Microsoft Word ৰ দৰে এক ৱৰ্ড প্ৰচেছৰ। কিন্তু ইয়াৰ উপৰঞ্চি সুবিধা হৈছে লিখি গৈ থাকোতে দিয়া শব্দৰ নিৰ্দেশনা আৰু বৰ্ণাশুদ্ধিৰ ইংগিত। সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে আপুনি যদি জাহ্নৱীৰ ৱিনড’খনত “ক” বুলি লিখে তেন্তে ই আপোনাক “ক”ৰে আৰম্ভ হোৱা শব্দ, যেনে— কংকণ, কংকাল, কংকালতন্ত্ৰ, কইনা, কওঁতা, কওঁতাক আদিৰ এখন তালিকা তাৎক্ষণিকভাৱে দেখুৱাব। এতিয়া আপুনি যদি “ক” ৰ লগত “ম” অৰ্থাৎ “কম” বুলি লিখে তেন্তে তালিকাখন “কম” ৰে আৰম্ভ হোৱা শব্দ, যেনে— কমকৈ, কমতা, কমতাপুৰ, কমতাপুৰলৈ, কমাৰ, কমিটি, কমিটিখন আদিৰে ভৰি পৰিব। তালিকাখনৰ পৰা আপুনি দৰকাৰী শব্দটো ENTER কী হেঁচি চয়ন কৰিব পাৰিব। যিসকল লোকে বানান ভুল হ’ব বুলি ভয় কৰি থাকে তেখেতলোকৰ বাবে এই সুবিধাটো কামত আহিব। আপুনি লিখি যোৱা কোনো শব্দৰ যদি বানান ভুল হয় তেন্তে ই আপোনাক শব্দটোৰ তলত আঁচ মাৰি ইংগিত দিব। সেই শব্দটোৰ ওপৰত সোঁ-ক্লিক কৰিলে জাহ্নৱীয়ে আপোনাক সম্ভাব্য শব্দৰ এখন তালিকা দেখুৱাব। তালিকাখনৰ পৰা আপুনি দৰকাৰী শব্দটো বাওঁ ক্লিক কৰি চয়ন কৰিব পাৰিব।  সঁজুলি এটাৰ লগত ব্যৱহাৰকাৰী এজন যেনেদৰে সময়ৰ লগে লগে অভ্যস্ত হৈ পৰে তেনেদৰে সঁজুলিটোও ব্যৱহাৰকাৰীজনৰ লগত অভ্যস্ত হ’ব পৰাৰ ব্যৱস্থা কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ প্ৰয়োগেৰে জাহ্নৱীৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণৰ এলগৰিদমবোৰত( এলগৰিদম মানে কোনো এটা সমস্যা সমাধান কৰাৰ প্ৰণালীবদ্ধ উপায়) উপলব্ধ কৰোৱা হ’ব।

২) দ্ৰুততাৰে লিখিবৰ বাবে ছৰ্টকাট বা Abbreviation ৰ ব্যৱস্থা:-  আমি সততে কিছু বাক্যাংশ পৌনঃপৌনিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰি থাকোঁ। উদাহৰণস্বৰূপে -“মই ক’ব খুজিছোঁ যে” -এই বাক্যটো আমি লেখাৰ মাজত প্ৰায়ে ব্যৱহাৰ কৰোঁ। গোটেই বাক্যটো বাৰে বাৰে লিখি থকাতকৈ যদি “মকবয” বা তেনেধৰণৰ ছৰ্টকাট বা Abbreviation ৰ দ্বাৰা লিখিব পৰা যায় তেন্তে সময় ৰাহি হয়। সেই উদ্দেশ্য আগত ৰাখি জাহ্নৱীত নিজস্ব ছৰ্টকাট সৃষ্টিৰ সুবিধা দিয়া হৈছে। আপুনি “মকবয” দৰে ছৰ্টকাট শব্দটো জাহ্নৱীৰ ৱিনড’ত লিখি CONTROL+ENTER হেঁচিলে সম্পূৰ্ণ বাক্যাংশটো চয়ন হ’ব।

৩) অসমীয়াত লিখিবৰ বাবে ইউনিক’ড ভিত্তিক কী-ব’ৰ্ড:- এই সুবিধাটোৰ বিষয়ে কোৱাৰ আগতে ইউনিক’ডনো কি তাক কোৱা উচিত হ’ব। ইউনিক’ডৰ সম্পৰ্কে বিভিন্ন সময়ত বিভিন্ন লোকে লিখা মেলা কৰি আহিছে। সেইবাবে আমি যিসকলে এই সম্পৰ্কে এতিয়াও বুজি উঠা নাই তেখেতলোকৰ বাবেহে এই কথাখিনি লিখিবলৈ লৈছোঁ। কম্পিউটাৰৰ কী-বৰ্ডখনলৈ চালে দেখিম যে কী-বোৰত কেৱল ইংৰাজী ভাষাৰ বৰ্ণসমূহহে দিয়া আছে। ইংৰাজীৰ বাদে বেলেগ ভাষাত লিখিবলৈ হ’লে স্বাভাৱিকতে এটা সমস্যা হয়। ইউনিক’ড( ই আচলতে এটা ষ্টেণ্ডাৰ্ড বা বিভিন্ন ভাষা কম্পিউটাৰত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে তৈয়াৰ কিছু নিয়মাৱলী আৰু একে নামৰ এটা সংস্থা) অহাৰ আগতো কম্পিউটাৰত ইংৰাজীৰ বাদে বেলেগ ভাষা লিখা গৈছিল। একেবাৰে সহজ উদাহৰণ হৈছে আমাৰ অসমীয়া ভাষাৰ বাবে বহুল ব্যৱহৃত লিপ অফিছ বা ৰামধনুৰ দৰে ছফ্টৱেৰ। পিছে এনে পদ্ধতিৰ অসুবিধা হৈছে উক্ত ছফ্টৱেৰে ব্যৱহাৰ কৰা ফ’ণ্ট( মানে আখৰৰ আৰ্হি) ইনষ্টল নথকা কম্পিউটাৰত এনে লেখাসমূহ দেখিবলৈ পোৱা নাযায়। সেইবাবে এই অসুবিধাসমূহ দূৰ কৰিবলৈ ইউনিক’ড নামৰ এটা সংস্থাই পৃথিৱীৰ সকলোবোৰ ভাষাক সামৰি লোৱাকৈ কিছু নিয়মাৱলী প্ৰস্তুত কৰি উলিয়ালে। উক্ত নিয়মাৱলী অনুসৰণ কৰি বিভিন্ন কম্পিউটাৰ আৰু  অপাৰেটিং ছিষ্টেম তৈয়াৰ কৰা প্ৰতিষ্ঠানসমূহে ছফ্টৱেৰসমূহ তৈয়াৰ কৰি উলিয়ালে। এই একে নিয়মাৱলী অনুসৰণ কৰি অসমীয়া ভাষাত লিখিবৰ বাবে জাহ্নৱীতো এখন কী-বৰ্ড( ছফ্টৱেৰ কী-বৰ্ড) সংযুক্ত কৰা হৈছে। এই কী-বৰ্ডৰ দ্বাৰা অসমীয়াত লিখা অতি সহজ আৰু অভ্যস্ত হৈ পৰিবৰ বাবে বেছি সময়ৰ প্ৰয়োজন নহয়। উল্লেখযোগ্য যে Adobe InDesign CS6 ( PageaMaker ৰ উন্নত সংস্কৰণ) আৰু Adobe Photoshop CS6 এই দুয়োটাই ইউনিক’ডৰ নিয়মাৱলী অনুসৰণ কৰি তৈয়াৰ কৰা; সেইবাবে আপুনি জাহ্নৱীৰে ইয়াতো অসমীয়াত লিখিব পাৰিব

অসমীয়া ভাষাৰ বাবে স্পেল-চেকাৰ এটা তৈয়াৰ কৰা মুঠেও সহজ কাম নহয়। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয়, বিভক্তি, উপসৰ্গ, অনুসৰ্গ ইত্যাদিবোৰৰ বাবে স্পেল-চেকাৰ এটা তৈয়াৰ কৰিবৰ বাবে দৰকাৰ হোৱা সাধাৰণীকৰণ অৰ্থাৎ নিৰ্দিষ্ট নিয়মৰ আওঁতালৈ অনা কাম অত্যন্ত কঠিন কৰি তোলে। সহজ ভাষাত ক’বলৈ হ’লে অসমীয়া ভাষাৰ মূল শব্দখিনিৰ উপৰিও প্ৰত্যয়, বিভক্তি তথা সৰ্গসমূহ লগলাগি হোৱা যৌগিক শব্দবোৰৰ সংখ্যা নগণ্য নহয়; কুৰিজন সদস্যই বিনামূলীয়া শ্ৰমদান কৰি ইতিমধ্যে ২.৫ লাখমান শব্দৰ ভাণ্ডাৰ তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছে। উল্লেখযোগ্য যে জাহ্নৱীৰ শব্দ ভাণ্ডাৰত বৰ্তমান প্ৰায় ৬৬৭ টা মান ফকৰা যোজনাও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। ব্যৱহাৰকাৰীৰ কম্পিউটাৰৰ স্মৃতিৰ(RAM) সীমাৱদ্ধতাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই ভাণ্ডাৰটো বেছি ডাঙৰ কৰাৰ পৰা বিৰত থাকিব লগীয়া হৈছে। পিছে স্পেল চেকাৰৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা এই ভাণ্ডাৰৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰে। সেইবাবে স্পেল চেকিঙৰ বহুখিনি দ্বয়িত্ব জাহ্নৱীৰ এলগৰিদমলৈ সলনি কৰা হৈছে। আৰু বহু কাম কৰিবলৈ এতিয়াও বাকী আছে। নতুন সদস্য আগবাঢ়ি আহিলে সেইখিনি পৰ্যায়ক্ৰমে দ্বিতীয় সংস্কৰণৰ বাবে কৰা হ’ব। দ্বিতীয় পৰ্যায়ত এখন পূৰ্ণাংগ অফলাইন ডিজিটেল অভিধানো জাহ্নৱীৰ সতে সংযুক্ত কৰা হ’ব

পথভ্ৰষ্ট বুলি আজিৰ যুৱ প্ৰজন্মক গালি পাৰি থাকিলেও তাৰ মাজতে বহুলোকে নীৰৱে কিছু কাম কৰিছে বা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰি আহিছে। পিছে সঠিক পথ নিৰ্দেশনা আৰু উপযুক্ত নেতাৰ অভাৱত এনে ধৰণৰ বহু অভিলাষী প্ৰকল্পই নিৰ্বাচনৰ সময়ত আমাৰ নেতাসকলে স্থাপন কৰা আধাৰশিলাবোৰৰ দৰে আধৰুৱা হৈ ৰয়। আমাৰ বিশ্বাস সকলোবোৰ এতিয়াও শেষ হৈ যোৱা নাই। ৰাজনৈতিক দলবোৰে ওপৰৰ পৰা জাপি দিয়া নেতাবোৰৰ দৰে নহৈ হাতে-কামে দেখুৱাব পৰা প্ৰকৃত নেতা পালে আমাৰ যুৱ প্ৰজন্মই অসাধ্য সাধন কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব। সাম্প্ৰতিক পৰিস্থিতিলৈ চালে বিশ্বাস কৰিবলৈ টান লাগে যে এনে এটা দিনো আছিল যে অৰুণাচলী মানুহে অসমীয়া মানুহ মাত্ৰেই ভাল মানুহ বুলি ভাবিছিল আৰু অসমীয়া ভাষাক নিজৰ ভাষা বুলি গ্ৰহণ কৰি লৈছিল (ইন্দিৰা মিৰিৰ দৰে আত্মত্যাগী এচাম অসমীয়াৰ প্ৰচেষ্টাত)। কিন্তু আজি অৰুণাচলহে নালাগে নিজ মাতৃভূমিতে মাতৃভাষা এলাগী হ’ল। নতুন প্ৰজন্মই ইংৰাজী শিকক, গোলকীয় নাগৰিক হওক, তাত কাৰো আপত্তি নাই বা থকা উচিত নহয়; কিন্তু নিজ ভাষাক এলাগী কৰি নহয়। আমি পাহৰি যোৱা উচিত নহয় অসমী আইৰ শ্ৰেষ্টতম গোলকীয় নাগৰিকজন— সকলোৰে মৰমৰ ভূপেন হাজৰিকাই কিন্তু নিজ ভাষা, সাহিত্য, সংস্কৃতিৰ চৰ্চা কৰিয়েই নজহা নপমা কিৰীতি ৰাখি থৈ গৈছে। কাকো আমি অসমীয়া শিকিবই লাগিব বুলি বাধ্য কৰাব নোৱাৰো। কিন্তু অসমীয়া ভাষা শিকিবলৈ আগ্ৰহ জন্মাব পৰা কাৰক কিছুমানৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰো। তেনে এটা কাৰক হৈ উঠক বুলিয়েই “জাহ্নৱী”ৰ জন্ম। অহা জানুৱাৰীৰ পৰা জাহ্নৱীৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ কাম আৰম্ভ কৰা হ’ব। আপুনি যদি উৎসাহী, অসমীয়া ভাষাক মৰি পৰি ভাল পোৱা, দৈনিক অলপ হ’লেও সময় দিব পৰা, তিতা কেঁহা মিঠাকে আদি কৰি সৰ্ব্বপ্ৰকাৰৰ ৰসগ্ৰাহী লোক তেন্তে জাহ্নৱীৰ এই যাত্ৰাৰ অংশীদাৰ হ’বৰ বাবে আপোনাক স্বাগতম। আহক তেন্তে http://facebook.com/groups/jahnabi.soft এই গোটত পষ্ট আকাৰে নাইবা jahnabi.soft@gmail.com এই ই-ঠিকনালৈ পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰি জাহ্নৱীৰ প্ৰৱাহিত শব্দৰ অলকানন্দাখনি বোৱাই ৰখাত ৰাইজে নখ জোকাৰি সহায় কৰক।Jahnabi jahnabi logo jahnobilogo1

Leave a comment »

ইফটাৰ

আজি ময়ো আছো লঘোণে ,
যদিও মই মুছলমান নহয়
নহয় খ্ৰীষ্টান ,
অঁকা আছে মোৰ কপালত
হিন্দুত্বৰ নাম।
পিছে ক‘তা ?
মই দেখোন নিজকে ক‘তো
বিচৰিকে নেপাও !
পাওঁ ক‘ত জানা ?
মোৰ বুকুত খোদিত কৰা
প্ৰতিজন মানৱৰ ৰঙা তেজৰ
দাগ লগা মনবোৰৰ মাজত।
সেয়েহে আজি ভাৱিছো মনতে
দুয়ো বঢ়িম একেলগে
সন্ধিয়া ইফটাৰতে ।

অঞ্জনা তামুলী

গুৱাহাটী/২০/০৭/২০১৩

Leave a comment »

নদীৰ প্ৰেমত মই

বাৰিষা তুমি বলিয়া হ‘লেও
ভাল লাগে তোমাক মোৰ;
কিয় জানা ?
তুমি যে নিজস্ব গতিৰে বৈ থাকা
নিৰবচিন্ন ভাৱে,
য‘ত থাকে তোমাৰ আত্ম-অহংকাৰ,
আৰু থাকে উঠন বুকৰ
প্ৰেমৰ মদিৰা ভৰা লুকা-ভাকু
লগত থাকে তোমাৰ বোৱতি
সুঁতিৰ লাজুকি চকু।

অঞ্জনা তামুলী

গুৱাহাটী /১৯/০৭/২০১৩

Leave a comment »